Te laat ingediend verzoekschrift: is er zonder meer sprake van een beroepsfout van de advocaat?

Wat gebeurt er als een advocaat een verzoek tot verlof voor de executoriale verkoop van inbeslaggenomen aandelen te laat indient? Is er dan zonder meer sprake van een beroepsfout? Deze vraag stond centraal in een recente zaak bij het gerechtshof Den Haag. In die zaak hield een vennootschap haar (voormalig) advocaat verantwoordelijk voor haar schade die zou zijn ontstaan doordat het verzoekschrift niet tijdig werd ingediend.

De zaak 

In deze zaak stond een advocaat een vennootschap bij die was verwikkeld in meerdere juridische procedures. Eén daarvan was een procedure om toestemming te krijgen voor de verkoop van aandelen waarop eerder beslag was gelegd door de vennootschap. Het gerechtshof veroordeelde de eigenaar van deze aandelen in 2018 tot betaling van ruim 1,1 miljoen euro. Deze uitspraak werd in mei 2018 officieel aan de betrokken partijen medegedeeld. Hierdoor veranderde het voorlopige beslag automatisch in een beslag waarmee daadwerkelijk tot verkoop kon worden overgegaan.

De advocaat diende vervolgens begin september 2018 een verzoek in om toestemming te krijgen voor de executoriale verkoop. De rechtbank oordeelde dat dit verzoek te laat was ingediend. Het verzoek had binnen één maand na de betekening van de uitspraak moeten worden gedaan. Die termijn was inmiddels verstreken, waardoor de beslagen automatisch kwamen te vervallen. Daardoor miste de vennootschap de mogelijkheid om de aandelen te (laten) verkopen en zich op de opbrengst te verhalen. De rechtbank verklaarde het verzoek niet ontvankelijk. Tegen deze beslissing werd, in afwijking van het advies van de advocaat, geen hoger beroep ingesteld.

De vennootschap stelde het advocatenkantoor vervolgens aansprakelijk voor de schade die volgens haar was ontstaan doordat het verzoek te laat was ingediend. De rechtbank wees die vordering af, waarna de vennootschap in hoger beroep ging.
 

Het oordeel van het hof

Het hof stelt voorop dat van een advocaat mag worden verwacht dat hij weet welke termijnen gelden en zijn cliënt waarschuwt wanneer een termijn bijna afloopt. Ook moet een advocaat rekening houden met de verschillende manieren waarop een rechter een termijn kan uitleggen. Die zorgplicht kent echter grenzen: een advocaat hoeft niet te anticiperen op elke denkbare, onverwachte of uitzonderlijke interpretatie.

Volgens het hof mocht de advocaat afgaan op de duidelijke wettelijke regeling van artikel 715 lid 3 Rv. Uit die bepaling volgde letterlijk dat de termijn voor het indienen van het verzoek pas begint te lopen nadat de uitspraak definitief is geworden en officieel aan de betrokken partijen is medegedeeld. Op het moment van indiening was aan die voorwaarden nog niet voldaan, waardoor het verzoek volgens de letterlijke wetsuitleg tijdig was. De advocaat hoefde er volgens het hof redelijkerwijs geen rekening mee te houden dat de rechtbank Den Haag tot een andere uitleg zou komen. De wetstekst was immers duidelijk en er bestond destijds geen rechtspraak of literatuur die aanleiding gaf om aan deze uitleg te twijfelen. Het hof concludeerde daarom dat geen sprake was van een beroepsfout en bevestigde het vonnis van de rechtbank Rotterdam.

Gerechtshof Den Haag 16-12-2025, ECLI: NL:GHDHA:2025:2580

Les voor de praktijk

Deze uitspraak maakt helder dat een advocaat moet weten welke termijnen gelden en moet kunnen inschatten welke uitleg een rechter waarschijnlijk zal volgen; dat behoort tot de normale professionele zorgplicht. Daarbij is het verstandig om alert te blijven op ontwikkelingen in de rechtspraak en literatuur: zodra daar aanwijzingen voor bestaan, verandert ook wat je redelijkerwijs moet voorzien en met de cliënt moet bespreken.