Moet de accountant ook spontaan adviseren?

Nadat een vennootschap te laat is met het aanvragen van coronasteun, stelt zij haar accountant aansprakelijk. Viel het adviseren over het aanvragen van coronasteun binnen de opdracht van de accountant? En was het aan de accountant om de vennootschap daar spontaan over te adviseren? Het Hof Amsterdam beantwoordde deze vragen in een recente uitspraak.

De zaak 

In 2019 schakelden twee gelieerde vennootschappen een accountant in voor het uitvoeren van enkele vooraf afgesproken diensten, het zogeheten “basis package”. Het ging om de administratieve verwerking, het samenstellen van de jaarrekening en het verzorgen van belastingaangiften.

Vanaf juni 2020 konden ondernemingen die door de coronamaatregelen ten minste 30% omzetverlies leden, via de regeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) aanspraak maken op overheidssteun. In mei 2021 vroegen de vennootschappen per e-mail aan de accountant of zij voor de TVL in aanmerking kwamen en verzochten zij de accountant om hen bij de aanvraag te ondersteunen.

De accountant assisteerde vervolgens bij het aanvragen van de coronasteun. Op dat moment waren de aanvraagtermijnen voor het vierde kwartaal van 2020 en het eerste kwartaal van 2021 al verstreken. Nadat duidelijk werd dat deze termijnen waren verstreken, beëindigden de vennootschappen de samenwerking en stelden zij het kantoor aansprakelijk. Zij meenden dat de accountant haar op grond van de overeenkomst, dan wel spontaan, had moeten adviseren over het aanvragen van de coronasteun.

Het oordeel van het hof

Nadat de vennootschappen in eerste aanleg aan het kortste eind trokken, stelden zij hoger beroep in. In hoger beroep moest het hof de vraag beantwoorden of het accountantskantoor een beroepsfout had gemaakt door geen advies te geven over de TVL.

De overeenkomst uit 2019 liet volgens het hof weinig ruimte voor twijfel. Partijen hadden een basispakket afgesproken, waarbij geen adviesdiensten waren inbegrepen. Als de vennootschappen aanvullend advies wilden, moesten zij dat expliciet vragen. Dat het kantoor op zijn website een breed dienstenaanbod vermeldde, creëerde geen verplichtingen die niet in de overeenkomst waren opgenomen. Juist uit het feit dat op de website stond vermeld dat het kantoor advies verleende, konden de vennootschappen afleiden dat zij ook adviesdiensten konden afnemen. Dat de vennootschappen dat ook hadden begrepen, bleek onder meer uit het feit dat zij daadwerkelijk extra hulp bij het kantoor hadden gevraagd. Het hof concludeerde dat geen sprake was van een gerichte adviesopdracht. De vennootschappen mochten dat dus ook niet redelijkerwijs verwachten.

Daarnaast bestond volgens het hof geen spontane zorgplicht. Er was geen verplichting vanuit de overheid of de beroepsorganisatie om klanten actief te benaderen. Ondernemingen konden de TVL tot € 125.000 ook zelf aanvragen. De vennootschappen wisten bovendien dat coronasteun bestond. Het was alleen nog onzeker of zij daarvoor in aanmerking kwamen. Van professionele ondernemers mag worden verwacht dat zij in dat geval zelf vragen stellen of onderzoek doen.

Het ontbreken van zowel een adviesopdracht als een spontane zorgplicht leidde tot de conclusie dat het accountantskantoor niet onzorgvuldig had gehandeld. Het hof liet het oordeel van de rechtbank dan ook in stand.

Hof Amsterdam 14-10-2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:2715

Les voor de praktijk

Deze uitspraak maakt duidelijk dat het voor een accountant van belang is om bij aanvang van een samenwerking helder op papier te zetten welke werkzaamheden door de accountant verricht zullen worden. Op die manier is voor alle betrokken partijen duidelijk wat er precies van de accountant verwacht mag worden, en komen partijen niet voor verrassingen te staan