Welke verzekeringen zijn verplicht voor ondernemers en werkgevers in het mkb?

Ondernemen brengt kansen met zich mee, maar ook risico’s. Een deel van die risico’s moet je als ondernemer verplicht afdekken via wet- en regelgeving. Andere verzekeringen zijn niet wettelijk voorgeschreven, maar spelen in de praktijk wel een belangrijke rol bij het beschermen van je bedrijf, je medewerkers en je inkomen.

In dit artikel lees je welke verzekeringen in Nederland verplicht zijn voor mkb-ondernemers en werkgevers, en welke verzekeringen in de praktijk vaak relevant zijn.

Welke verzekeringen zijn wettelijk verplicht?

Niet iedere ondernemer heeft te maken met dezelfde verzekeringsplicht. Wat in jouw situatie van toepassing is, hangt af van meerdere factoren. Zo spelen onder andere je rechtsvorm, de branche waarin je actief bent en de werkzaamheden die je uitvoert een rol. Ook maakt het verschil of je personeel in dienst hebt en of je gebruikmaakt van bedrijfsmiddelen, zoals voertuigen.

Globaal kun je de verplichtingen indelen in drie categorieën:

1. Verzekeringen die voor iedereen gelden
2. Verzekeringen die samenhangen met ondernemerschap
3. Verzekeringen die gelden voor werkgevers

Hieronder lichten we deze categorieën verder toe

Verplichte verzekeringen voor ondernemers

Als ondernemer draag je automatisch bij aan het Nederlandse sociale stelsel. Een deel van de verplichte verzekeringen loopt via belastingen en premies en hoef je niet zelf af te sluiten.

Volksverzekeringen

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verzekerd via de volksverzekeringen. De premie wordt geïnd via de inkomstenbelasting. Deze regelingen bieden een basisvoorziening voor belangrijke levensgebeurtenissen, zoals ouderdom, overlijden en langdurige zorg.

  • Algemene Ouderdomswet (AOW)

De AOW is een basispensioen van de overheid voor iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van het aantal jaren dat iemand verzekerd is geweest en vormt meestal slechts een deel van het totale pensioeninkomen.

  • Algemene nabestaandenwet (ANW)

De ANW voorziet in een uitkering voor partners en kinderen wanneer iemand overlijdt. Het recht op een ANW-uitkering is beperkt en afhankelijk van persoonlijke omstandigheden, zoals leeftijd, inkomen en gezinssituatie.

  • Wet langdurige zorg (Wlz)

De Wlz regelt zorg voor mensen die blijvend intensieve zorg of toezicht nodig hebben, zoals ouderen met een zware zorgvraag of mensen met een ernstige lichamelijke of verstandelijke beperking.


Deze voorzieningen vormen een vangnet, maar bieden vaak geen volledige financiële zekerheid. Veel ondernemers kiezen er daarom voor om aanvullend maatregelen te treffen.

Arbeidsongeschiktheid en ondernemerschap

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers is op dit moment nog niet wettelijk verplicht. Wel is er al geruime tijd discussie over een verplichte basisregeling voor zelfstandigen.

Wanneer je als ondernemer arbeidsongeschikt raakt, heb je geen recht op loondoorbetaling of een werknemersuitkering. Met een arbeidsongeschiktheidsverzekering kun je zelf afspraken maken over:

  • Het verzekerd inkomen
  • De wachttijd voordat de uitkering start
  • De looptijd van de uitkering

Voor veel mkb-ondernemers is dit een belangrijk onderdeel van hun financiële planning. Met een arbeidsongeschiktheidsverzekering ontvang je een periodieke uitkering wanneer je door ziekte of een ongeval niet of minder kunt werken. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid wordt de uitkering aangepast aan de mate waarin je nog kunt werken.

Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ)

De overheid werkt aan plannen voor een basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen, ook wel de BAZ  genoemd. Deze regeling is bedoeld als minimumbescherming bij langdurige arbeidsongeschiktheid, waarbij ondernemers zich aanvullend kunnen verzekeren om hun inkomen verder af te dekken.

Verplichte verzekeringen voor je bedrijf

Voor bedrijven gelden geen standaard verplichte verzekeringen. Toch zijn er situaties waarin een verzekering verplicht is om te voldoen aan wet- en regelgeving of aan eisen van derden.

Bedrijfsauto en andere voertuigen

Gebruik je een voertuig dat op naam van de onderneming staat, dan ben je verplicht de auto zakelijk te verzekeren . Een particuliere verzekering biedt meestal geen dekking bij zakelijk gebruik. Een WA-verzekering is minimaal verplicht.
Afhankelijk van het voertuig gaat het bijvoorbeeld om:

  • Een zakelijke personenautoverzekering
  • Een bestelautoverzekering
  • Een verzekering voor vrachtwagens of werkmaterieel

Aansprakelijkheid binnen je bedrijfsvoering

Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering is in de meeste gevallen niet wettelijk verplicht. Toch wordt deze verzekering sterk aangeraden, vooral voor ondernemers en professionals die advies geven, ontwerpen maken of werkzaamheden uitvoeren waarbij fouten kunnen leiden tot financiële schade bij derden. Met een beroepsaansprakelijkheidsverzekering bescherm je jezelf en eventuele mede-verzekerden tegen aanspraken als gevolg van beroepsfouten of nalatigheid. Het niet hebben van deze verzekering kan grote financiële risico’s met zich meebrengen en in het uiterste geval zelfs de bedrijfscontinuïteit in gevaar brengen.

Bedrijfspand, inventaris en continuïteit

Het verzekeren van een bedrijfspand is niet wettelijk verplicht, maar wordt vaak geëist door een financier of verhuurder. Veel ondernemers sluiten hiervoor een bedrijfsgebouwenverzekering af, waarmee schade aan het pand zelf wordt verzekerd.
Daarnaast kiezen ondernemers ervoor om ook schade aan inventaris, voorraad en andere bedrijfsmiddelen af te dekken.

Denk aan verzekeringen  voor:

  • Gebouwen en opstal
  • Inventaris en goederen
  • Elektronica en glas
  • Bedrijfsschade bij stilstand

Met deze verzekeringen verklein je de kans dat schade direct leidt tot langdurige uitval of financiële problemen.

Verplichte verzekeringen voor personeel

Zodra je personeel in dienst hebt, krijg je als werkgever te maken met wettelijke verplichtingen. Een belangrijk deel hiervan loopt automatisch via de loonheffingen.

Werknemersverzekeringen

Als werkgever betaal je premies voor werknemersverzekeringen. Deze verzekeringen beschermen werknemers tegen inkomensverlies bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. Het gaat onder andere om:

  • Ziektewet
  • Werkloosheidswet
  • Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen

De premies worden via de loonbelasting afgedragen en komen volledig voor rekening van de werkgever.

Volksverzekeringen voor werknemers

Naast werknemersverzekeringen draag je ook premies af voor volksverzekeringen. Deze premies houd je in op het loon van werknemers en draag je af aan de Belastingdienst.
Deze kosten maken standaard deel uit van je personeelskosten en gelden voor iedere werkgever.

Zorgplicht en verantwoordelijkheid als werkgever

Hoewel niet iedere verzekering wettelijk verplicht is, heb je als werkgever wel een wettelijke zorgplicht. Je bent verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

Daarbij horen onder meer:

  • Een basiscontract met een arbodienst
  • Begeleiding bij ziekte en re-integratie
  • Aandacht voor preventie en duurzame inzetbaarheid

Veel mkb-werkgevers kiezen daarom voor een verzuimverzekering . Deze verzekering biedt ondersteuning bij verzuimbegeleiding en helpt bij het opvangen van de kosten van loondoorbetaling bij ziekte. Wanneer je tekortschiet in je zorgplicht, kan dat leiden tot aansprakelijkheid of sancties.

Goed werkgeverschap en aanvullende verzekeringen

Naast wettelijke verplichtingen geldt de norm van goed werkgeverschap. Dit betekent dat je rekening houdt met de belangen, veiligheid en financiële zekerheid van je medewerkers, ook in situaties waarin de wet geen expliciete verzekeringsplicht voorschrijft.

Verzekeringen die hierbij passen zijn bijvoorbeeld:

  • Een ongevallenverzekering voor werknemers
  • Een werknemersschadeverzekering, die schade dekt waarvoor je als werkgever aansprakelijk kunt worden gesteld
  • Een collectieve nabestaandenverzekering

Deze verzekeringen zijn niet wettelijk verplicht, maar dragen bij aan vertrouwen, betrokkenheid en binding van medewerkers.

Waarom verder kijken dan alleen verplichte verzekeringen?

Niet alle risico’s zijn wettelijk geregeld. Denk aan langdurige uitval, schadeclaims of tijdelijke stilstand van je bedrijf.

Door risico’s inzichtelijk te maken, bepaal je:

  • Welke risico’s je zelf kunt dragen
  • Welke risico’s je wilt verzekeren
  • Welke oplossingen passen bij je branche en bedrijfsgrootte

Een doordachte verzekeringsstructuur helpt om financiële tegenvallers op te vangen en de continuïteit van je onderneming te waarborgen.

Welke verzekeringen heeft jouw bedrijf nodig?

Er bestaat geen standaardoplossing die voor iedere ondernemer werkt. De juiste verzekeringen hangen af van je activiteiten, personeelsbestand en financiële positie. Wat voor de ene onderneming verplicht of verstandig is, kan voor de andere juist overbodig zijn.
Een adviseur van Howden helpt je bij:

  • Het inzichtelijk maken van de risico’s binnen jouw onderneming
  • Het toetsen van wettelijke verplichtingen en branche-eisen
  • Het maken van bewuste keuzes die passen bij jouw situatie en ambities

Zo krijg je niet alleen overzicht, maar ook grip op risico’s en zekerheid over de continuïteit van je bedrijf. Wil je weten hoe jouw verzekeringspakket ervoor staat of waar nog aandachtspunten liggen? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. 

Neem contact op

Contactformulier - MKB

Heeft u een vraag? Bel 073-69 24 620 of stuur ons een bericht. We staan voor u klaar.

Bent u een