Herstructurering met belastinggevolgen: wanneer is het accountantskantoor aansprakelijk?

De zaak

Een geitenhouderij en akkerbouwbedrijf schakelde een accountantskantoor in voor advies over een nieuwe bedrijfsstructuur. De bestaande structuur werd als onoverzichtelijk ervaren en de ondernemers wilden hun belastingdruk verlagen. Het accountantskantoor stelde een herstructurering voor met twee bv’s, waarbij de landbouwgrond binnen de nieuwe structuur werd verpacht.

De geadviseerde structuur werd doorgevoerd en leek in eerste instantie gunstig. Zo kon tweemaal gebruik worden gemaakt van het lagere tarief in de vennootschapsbelasting. Enkele jaren later bleek echter dat deze opzet een belangrijk nadeel had. Binnen de gekozen structuur kon namelijk geen beroep meer worden gedaan op de landbouwvrijstelling. Deze vrijstelling zorgt ervoor dat de waardestijging van landbouwgrond bij verkoop onbelast blijft, zolang de grond wordt gebruikt binnen het eigen landbouwbedrijf.

Toen later een deel van de grond werd verkocht, moest het bedrijf daardoor een hoog bedrag aan belasting betalen over de waardestijging van de grond. De ondernemers stelden daarop het accountantskantoor aansprakelijk. Volgens hen waren zij onvoldoende geïnformeerd, was niet duidelijk gewaarschuwd voor de belastinggevolgen en waren er geen gunstigere alternatieven met hen besproken.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank stelt voorop dat een herstructurering voor ondernemers geen alledaagse beslissing is. Het gaat om complexe keuzes, waardoor van een accountant mag worden verwacht dat hij zorgvuldig, volledig en inzichtelijk adviseert.

Volgens de rechtbank zijn tijdens het adviestraject verschillende mogelijke structuren besproken en is ook gesproken over belastingaspecten. Wat echter ontbrak, was een concrete uitwerking daarvan. De verschillende scenario’s zijn niet doorgerekend en er is geen schriftelijk advies verstrekt waarin de voor- en nadelen met cijfers inzichtelijk zijn gemaakt. Dat er telefonisch is gesproken over het vervallen van de landbouwvrijstelling is niet genoeg. Het ging om een belangrijk onderwerp dat bovendien slechts met één van de twee vennoten is besproken, zonder dat duidelijk werd gemaakt wat de financiële gevolgen waren. Volgens de rechtbank heeft het accountantskantoor hiermee niet gehandeld zoals van een deskundig accountant mag worden verwacht.

Daarnaast oordeelt de rechtbank dat het onzorgvuldig was om een alternatieve bedrijfsstructuur met gunstige belastinggevolgen niet te bespreken. Dit alternatief had mogelijk grote financiële voordelen opgeleverd en had daarom uitgewerkt moeten worden. Doordat dit niet is gebeurd, konden de ondernemers geen goed afgewogen keuze maken.

De rechtbank concludeert dat het accountantskantoor tekort is geschoten in de uitvoering van de opdracht en aansprakelijk is voor de schade. Zonder deze beroepsfout zou de schade door het wegvallen van de landbouwvrijstelling niet zijn ontstaan. Het kantoor moet daarom ruim € 200.000 aan schadevergoeding betalen.

Les voor de praktijk

Deze uitspraak maakt duidelijk dat bij een ingrijpende herstructurering meer van een accountantskantoor mag worden verwacht dan het mondeling bespreken van mogelijkheden. Zeker als keuzes grote financiële gevolgen kunnen hebben, moeten verschillende scenario’s worden doorgerekend en duidelijk worden vastgelegd. Ondernemers moeten begrijpen wat de voor- en nadelen van een bepaalde structuur zijn voordat zij een beslissing nemen. Gebeurt dat niet, dan kan het kantoor aansprakelijk zijn voor de schade die daardoor ontstaat.

Uitspraak: Rechtbank Zeeland-West-Brabant 21-01-2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:264